Tiner retim Otomasyonu (TO)
Boya ve Kimya sektrndeki retim tesisi iin hazrlam olduumuz Tiner retim Otomasyonu(TO) alma sistemi u ekildedir.

Normal artlar altnda tiner retimi, 5-6 kimyasal svnn belirli oran ve artlarda kartrlmasyla yaplr. Bu ilem iin gerekli olan kimyasallarn miktar boru hattndan geerken debimetrelerle llr.

Debimetrelerin alma prensibi, kanatl disklerin akkann dinamiiyle dnmesi ve her turda geen miktarn bilinmesi esasyla olmaktadr.

Akkanlarn zgl arl burada ok nemlidir. nk evre artlarna gre deikenlik gsterebilmektedir. Ayn hacimsel miktar, farkl arlk miktar gstermeye sebep olmaktadr.

Normal artlar Altnda Arlk forml : Hacim x zgl Arlk eklindedir.

Toluen, Aseton gibi tinerin bileeni solventler iin arlk formln ilettiiniz de sonu, ortam artlarna gre farkllk gstermektedir.

K aylarnda, Toluennin zgl arl 0,865 gr/cm3 iken, yaz aylarnda veya solventin saflna bal olarak bu rakam 850 ile 865 gr/cm3 arasnda deiebilmektedir.

Tiner retiminde bu soruna retilebilecek en aklc zm LoadCell(Arlk Hcreleri) ile arlk lm yntemiydi.

Projeye 15 Ton kapasiteli, zerinde kartrc motoru olan retim kazann yerden ykselterek, ayaklarnn altna 2 Adet yalanc, 2 Adet alan Arlk Hcresi monte eder baladk.

Eski usul tiner retimin de, stn de debimetre bulunan boru hatlarnn yannda bir retim eleman durur, retim mhendisi tarafndan hesaplanm, istene arla karlk gelecek m3 karl debi miktar operatre bildirilirdi. Operatr, kresel vanalar ap-kapayarak istenen solventlerin kazana alnmasn salard. Olas yanllk ve hatalarn sorumluluu kiilerde olup, el ile kontrol srasnda oluabilecek debi miktar hatalarndan dolay tekrarlanabilir retim ans son derece azalrd.
alan Yk Hcreleri (1) alan Yk Hcreleri (2) Yalanc (Destek) Hcresi
Resimleri Daha Detayl Grmek in, Ltfen Tklayn...

Ayrca, yeni projenin hayata gemesiyle birlikte, retim platformunda kimsenin dolamasna gerek kalmadan, kumanda odasndan tek kiiyle retim yaplabiliyor hale gelinmi oluyor.

Tabii ki, iin iine otomasyon girince, bilgisayar ve/veya kontrol merkezinden gelen komutlara uyan vanalar kullanmamz gerekiyordu. Bu i iin uygun olan, basn altnda alabilecek, hava ile tahrik olan kresel vanalard. Teknik literatr de kullanlan adyla Pnmatik Aktatrl Kresel Vanalar setik.

Aktuator Baglantilari (1) Aktuator Baglantilari (2) Aktuator Baglantilari (3) Aktuator Baglantilari (4)
Resimleri Daha Detayl Grmek in, Ltfen Tklayn...

Bizim iin Aktatrl Kresel Vanalarn seiminde en nemli detaylardan biri de, ak kapal konumu bildiren anahtar kutusunun(switch box) olma mecburiyetiydi. nk elektronik olarak, bilgisayardan ama sinyali gnderilen vanann, nihai olarak alp, almadn kontrol etmemiz gerekiyordu. Bu bilgi kullanarak, panelin nne dizdiimiz krmz ve yeil renkli ledleri yakacaktk. Bu ledler ayn zamanda operatr ynlendirmesi adna da nemli bir bileendi.
Switch Balat Kutular ndikatr ve Led Panel
Resimleri Daha Detayl Grmek in, Ltfen Tklayn...
Bu projenin balangc, fabrikann antiye dnemine geldii iin, sorunsuzca borulamay yapan arkadalarla, Aktatrl Kresel Vanalarn montajn yaptk. Tm szdrmazlk testlerini ve ama kapama testlerini gerekletirdik.

artk, yazlm ve elektronik kontrol blmne kalmt. Endstriyel PC. olarak gidip, yeni bir cihaz almak, projeyi yaptmz fabrikada pek mmkn deildi. Eskiden severek kullanlan ancak artk pek ie yaramayan Pentium III - Compaq notebook ile bu ii bitirmem gerektii mjdesi(!) verildi.

Notebook tam istediim gibiydi aslnda, 1 Seri, 1 Paralel portu vard. Onboard a balant adaptryle, biraz yava ama sorunsuz alan bir makineydi. Bu uygulamamz 1,5 sene altktan sonra, tesis yangn geirdii iin, ayn dzenei 2. el bir ana kart ve ilemci bileenleriyle resimlerde grnen yeni panoyu hayata geirdik.
tabii ki sadece PC.yi toplamak yada kurmakla bitmiyordu. Bu aktatrleri kontrol edecek, tahrik bobinlerini enerjileyecek bir kontrol kartna ihtiyacmz vard. 24 Adet rleyi ayn anda kontrol etmek, tek bir paralel port ile artk ok kolayd.

in devamnda, arlk bilgisi ve bu bilginin de PC ortamnda gelitireceimiz yazlmda kullanmamz gerekecekti. Bu bilgiyi de, bize ESIT firmasnn, panel tipi PWI indikatr salayacakt. Yeri gelmiken ESIT zmir ube alanlarna, Tayyar Bey ve Taner kardeimin destek ve ilgilerine ok teekkr ederim.
Rle Kartlar PWI Panel ndikatr
Resimleri Daha Detayl Grmek in, Ltfen Tklayn...
Artk yazlm konumann zaman gelmiti. Yazlm gelitirmek iin Visual Basic 6.0 kullandm. Bu yazlm dilini daha evvelinde farkl projelerde kullandm iin ok rahattm. Ayn zamanda elimde yararlanabileceim, kendi gelitirdiim kaynak kodlarm mevcuttu.

Yazlm yorumlarken nemli birka konu vard.
1.- Arlk bilgisinin okunmas.
2.- Paralel porttan rle kontrol.
3.- Sistemin Sql sunucuya balanmas.
4.- Anlk retim Kaytlarnn kaydedilmesi.

1.- Arlk bilgisi yukarda da bahsettiim gibi, EST Firmasnn, PWI indikatrnden seri bir bilgi olarak devaml geliyordu. Visual Basic 6.0 ile COM portun kullanm son derece kolaylamt. Bu bilgiyi ekrana alp kullanmak ve bir deiken olarak srekli kullanmamz son derece kolay olmutu.

2.- Paralel Porttan rle kontrol de, eskisi kadar sorun olmuyordu artk. Gerek zamanl olarak 24 Adete kadar rleyi istediim gibi ap, kapatabiliyordum. PIC ile yaplamayacak, nerdeyse hibir ey kalmamt.

Tiner Uretim Uygulama Ekran Resimleri Daha Detayl Grmek in, Ltfen Tklayn...

3.- Solvent miktarlarn kullancnn yazmasn salarsak, yanl solvent ve/veya miktar retime almasn salam olabilecektik. Bu durum ok istenmiyordu. Bu konuya zm tabii ki operatrn solvent miktar girmesini engellemekten geiyordu. Yine kendi yazm olduumuz retim programndan bu bilgileri alp gelecektik. retim programn da kendim yazdm iin, database yapsn ezbere biliyordum. Doal olarak hangi tablodan, hangi bilgiyi almak gerektii konusunda hi sorun yaamamtk.

Tabii ki bu gelimeler olurken, kendisini rahmet ve kranla andm Blent Beyin (Blent ORUNUSun) olaya art ynde bir mdahalesi oldu. Olas istenmeyen bir durumda, acil durum veya solvent hattndaki bir sorun, evrede oluan istem d bir olaydan dolay ACL STOPa basldnda, tm sistemin elektriini kesip, ortamn terk edilmesi durumunda, hangi solventin kazana ne miktar ile alndnn bilinmesi gerekiyordu. zm olarak yle bir yntem gelitirdim.

4.- Her 5 saniyede bir prosesin bilgilerini MS Access-MDB dosyasna yazarak zmtm. stenilmesi halinde, geri proses yaratlarak, kalnan noktadan devam edilebiliyordu.

Bu projenin ilk yapm ve alr hale gelmesi 2005 ylnn Ekim ayyd. letmenin 2007 ylnda geirdii yangndan sonra, tekrar ayn uygulama gerekletirildi.

Bu projenin planlanmas ve uygulanmas iin tarafma sonsuz destek veren, Mart 2007 ylnda kaybettiimiz Blent ORUNUS’u kranla anyorum.

Mevcut sistem halen alr durumda olup, detaylar ve dier sorularnz iin benimle irtibata geebilirsiniz. [email protected]

Hikmet SOYDAM